Джерело прес-кліпу: ประชาไท (Прачатай)
Автор: อิมรอน ซาเหาะ
        Дата: 23 січня 2015 року
Оригінальна мова: Тайська – Читати оригінальну статтю: Тут

เวทีเรียนรู้กระบวนสันติภาพ ทั้งชายแดนใต้/ปาตานี พม่าและมินดาเนา เผยมุมมองต่อสันติภาพ มีทั้งด้านบวก-ด้านลบ ดร.โนเบิร์ตชี้ปัจจัยสูความสำ เร็จและความสำคัญของฝ่ายที่สาม ด้านผอ. Сила миру без насильства ยกตัวอย่างบทบาทภาคประชาสังคมแล ะผู้นำศาสนาแก้ความขัดแย้งในพม่า ฝ่ายที่สามและบทบาทพลเรือนใน การตรวจสอบหยุดยิงในมินดาเนา พร้อมย้ำภาคประชาสังคมต้องเข ้มแข็งเพื่อให้สองฝ่ายยอมรับ ชี้มีส่วนลดการละเมิดข้อตกลงหยุดยิง

สโมสรโรตารีเซนต์พอล ภาค 5960 користувачів และ สโมสรโรตารีควนลัง-หาดใหญ่ ภาค 3330 จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ “เรื่องการสันติภาพและมิตรไ มตรีที่ยั่งยืนในประเทศไทย” (Мирний процес: Побудова стійкого миру та доброї волі в Таїланді) ครั้งที่ 1 เมื่อวันเสาร์ที่ 10 มกราคม 2558 ที่ผ่านมา ณ คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) วิทยาเขตปัตตานี โดยมีสมาชิกสโมสรโรตารี ผู้นำศาสนา นักวิชาการและภาคประชาสังคมเข้าร่วม

การประชุมเชิงปฏิบัติการดังกล่าว มีทั้งหมด 3 ครั้ง โดยครั้งที่ 2 วันที่ 11 มกราคม 2558 ณ คณะเศรษฐศาสตร์ ม.อ.วิทยาเขตหาดใหญ่ และครั้งที่ 3 วันที่ 13 มกราคม 2558 ณ ศูนย์โรตารีประเทศไทย กรุงเทพมหานคร โดยร่วมกับ Ненасильницькі миротворчі сили (NP) Ресурсний центр миру (PRC) และคณะวิทยาการสื่อสาร สถานวิจัยความขัดแย้งและควา มหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ (CSCD) และสถาบันสันติศึกษา ม.อ.

มุมมองต่อสันติภาพด้านบวก-ด้านลบ

การประชุมเริ่มด้วยกิจกรรมแสดงจ ุดยืนต่อกระบวนการสร้างสันติภาพ โดยให้ผู้เข้าร่วมเลือกยืนบนเส ้นตรงกลางห้องประชุมที่สมมติว่า ด้านหนึ่งของกำแพงห้องคือด้านบวก และด้านตรงข้ามคือด้านลบ พบผู้เข้าส่วนใหญ่เลือกยื นตั้งแต่ตรงจุดบวกสุดกำแพง ไปจนถึงลบกลางๆ แต่ไม่มีใครเลือกยืนตรงจุดลบสุดกำแพง

จากนั้นได้สุ่มเลือกถามบางคนว่า ทำไมถึงเลือกยืนตรงจุดนั้น โดยผู้เข้าร่วมบางคนที่เล ือกยืนด้านลบให้เหตุผลว่า คนที่แสดงตัวในการสนับสนุนกร ะบวนการสันติภาพยังมีอยู่น้อย เพราะยังเจอแต่คนหน้าเดิมๆ ที่มาร่วมประชุมลักษณะนี้

ส่วนผู้เข้าร่วมที่เลือกยืนตรงกลาง แสดงความเห็นว่า หากจะเปรียบเทียบกระบวนการสร้า งสันติภาพเหมือนกับการเมืองไทย จะเห็นได้ว่าการเมืองไทยมี ความพยายามใช้วิธีการต่างๆ เพื่อให้เกิดการปรองดอง แต่ก็ยังไม่สำเร็จเพราะมีเงื่อนไขอื่นๆ อีกมาก

ในขณะที่ผู้เข้าร่วมที่เลือกยืนด้านบวก กล่าวว่า เราเชื่อมั่นว่ากระบวนการสร้ างสันติภาพจะเกิดขึ้นได้จริง หากพวกเราทุกคนศรัทธา

ปัจจัยสู่ความสำเร็จ-ค วามสำคัญของฝ่ายที่สาม

หลังจากนั้นมีการบรรยายหัวข้อ “การเริ่มต้นใหม่ของกร ะบวนการสร้างสันติภาพ” โดยนางสาวรุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช นักวิจัยอิสระและ ดร.โนเบิร์ต โรเปอร์ส นักวิจัยอาวุโส สถานวิจัยความขัดแย้งและควา มหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ (CSCD) โดยนางสาวรุ่งรวีได้อธิ บายปรากฏการณ์ที่ผ่านมา เพื่อปูพื้นฐานให้ผู้เข้า ร่วมได้มีพื้นฐานความเข้าใ จเกี่ยวกับกระบวนการสร้าง สันติภาพอย่างใกล้เคียงกัน

นางสาวรุ่งรวีตั้งข้อสังเกตบางป ระการต่อกระบวนการสร้างสันติภาพ เช่น การริเริ่มการพูดคุยสั นติภาพอย่างเป็นทางการ นับว่าเป็นความก้าวหน้าทา งนโยบายที่สำคัญอย่างยิ่ง และการที่ขบวนการ BRN ยินยอมที่จะพูดคุยสันติภาพ ภายใต้กรอบของรัฐธรรมนูญไทย แสดงให้เห็นถึงความต้องการที่จะประน ีประนอมและแสวงหาทางออกร่วมกับรัฐไทย

“ที่สำคัญเมื่อดูสถิติเหตุการณ์ในช่ว งต้นเดือนรอมฎอนที่ผ่านมาทำให้เห็นว่า BRN สามารถควบคุมกองกำลังได้อย่างมีนัยสำคัญ เป็นต้น"”

ในขณะที่ ดร.โนเบิร์ต โรเปอร์ส กล่าวถึงบทเรียนพื้นฐาน จากการสร้างสันติภาพว่า ไม่มีความขัดแย้งใดที่ไม่มีทางออก แต่คำถามคือจะต้องมีเหยื่ออีกสักกี่ราย และทุกฝ่ายมักจะเชื่อว่าตัวเองถูก ดังนั้นฝ่ายที่สามจึงมีความสำค ัญอย่างยิ่งในกระบวนการสันติภาพ ที่สำคัญยิ่งคือความขัด แย้งยืดเยื้อนานเพียงใด ก็จะทำให้ความขัดแย้งกลายเป ็นเรื่องระบบที่ถาวรยิ่งขึ้น และความขัดแย้งที่รุนแรงเ ป็นอุปสรรคใหญ่ต่อการพัฒนา

ดร.โนเบิร์ต ยังกล่าวอีกว่า ความสำเร็จของกระบวนการสันติภาพจะต้องอ าศัยผู้นำที่มีวิสัยทัศน์และความกล้าหาญ และต้องมีการล็อบบี้ที ่เข้มแข็งอย่างไม่ลดละ และสันติภาพจะเกิดขึ้นไม่ได้หา กทั้งสองฝ่ายไม่ยอมประนีประนอม

“สุดท้าย ในการสร้างสันติภาพจะต้องทำทั้งใน “เชิงลบ” (негативний спокій) คือ การลดความรุนแรงและใน “เชิงบวก” (позитивний спокій) คือ การจัดการกับปัญหาราก เหง้าและปัญหาเชิงโคร งสร้างที่ทำให้เกิดคว ามขัดแย้งรุนแรงขึ้น”

ตัวอย่างบทบาทภาคประชา สังคม-ผู้นำศาสนาในพม่า

หลังจากนั้น มีการบรรยายหัวข้อ “กระบวนการสันติภาพในพม่า” (Мирний процес у М’янмі) โดย ชาดาบ มันซูรี ผู้อำนวยการ Non-Violence Peaceforce ประจำประเทศพม่า โดย Mansoori 30 กลุ่ม ใน ค.ศ. 1995 рік เคยมีการลงนามหยุดยิงมาแล้ วแต่ก็สู้รบกันต่อมาอีกกว่า 15 ปี จน ค.ศ. 2010 рік ก็เริ่มมาคุยกันใหม่และมีการตกลงกั นว่ารัฐบาลจะคืนอำนาจให้กับพลเรือน

เขากล่าวต่อไปว่า ภาคประชาสังคมจำเป็นจะต ้องเข้ามามีบทบาทและคอยต รวจสอบเพราะทั้งสองฝ่ายต ่างไม่มีความไว้ใจกันเลย โดยเขาได้ยกตัวอย่างกรณีร ัฐคะฉิ่นซึ่งนักธุรกิจเข้า มามีส่วนร่วมในการเป็นคนก ลางเพื่อช่วยสร้างสันติภาพ และด้วยความพยายามของนักธุรกิจเหล่านั้น ทำให้รัฐคะฉิ่นเริ่มหันมาสนใจ กระบวนการสร้างสันติภาพมากขึ้น

อีกตัวอย่างที่เขา ยกตัวอย่างถึงกรณีที่ผู้นำศาสนาเข้ ามาช่วยในการเป็นคนกลางในการทำหน้าท ี่ติดตามและตรวจสอบการหยุดยิงระหว่า งชนกลุ่มน้อยชาวคริสต์กับรัฐบาลพม่า

ฝ่ายพลเรือนกับการตรว จสอบหยุดยิงในมินดาเนา

หัวข้อสุดท้ายของการบรรยายคือเรื่อง “บทเรียนกระบวนการสันติภาพมินดาเนา” (Вчимося з мирного процесу Мінданао) โดย อาติฟ ฮามีด ผู้อำนวยการ Non-Violence Peaceforce ประจำประเทศฟิลิปปินส์ โดยเขากล่าวถึงกองกำล ังติดอาวุธกลุ่มใหญ่ๆ Фронт ісламського визволення Моро (MILF), Фронт національного визволення Моро (MNLF), Ісламська свобода Бангсаморо, Абу Сайяф

เขากล่าวว่า การดำเนินการเรื่องกระบวนการสร้ างสันติภาพกับกลุ่มติดอาวุธต่างๆ เหล่านั้นมีความซับซ้อน

เขากล่าวต่อไปว่า ในการเจรจาระหว่างกลุ่ม MILF กับรัฐบาลนั้น ใน ค.ศ.2000 มีการเปิดศึกกันครั้งใหญ่ จนทั้งสองฝ่ายเห็นว่าน่าจะ ต้องมีฝ่ายที่สามเข้ามาช่วย ซึ่งรัฐบาลได้เชิญประเทศมาเลเซ ียเข้ามาทำหน้าที่เป็นผู้อำนวย ความสะดวกและทำหน้าที่ในการติด ตามการละเมิดข้อตกลงการหยุดยิง

เขากล่าวต่ออีกว่า ตั้งแต่ ค.ศ. 2009 рік มีฝ่ายพลเรือนเข้ามามีส่วนร่วมในช่วงสุด ท้ายของข้อตกลงในการ สร้างสันติภาพมากขึ้น Міжнародна контактна група ภายใต้กลไกที่เรียกว่า โดยพวกเขาได้เข้าไปสร้างกลไกเพื่อท ำงานร่วมกับรัฐบาลและกลุ่มติดอาวุธ (Доріжка 1) ตลอดจนมีผู้แทนเข้าไปตรวจสอบการหยุด ยิงและผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อประชาชน

ภาคประชาสังคมต้องเข้มแข ็งเพื่อให้สองฝ่ายยอมรับ

อาติฟอธิบายว่า ในช่วงแรกๆ ทั้งสองฝ่ายไม่ยอมรับ บทบาทของภาคประชาสังคม แต่ภาคประชาสังคมก็ใช้เวลาหลายปีในก ารพยายามเสริมสร้างศักยภาพของตัวเอง จนเมื่อมีทักษะที่ดีขึ้ นก็สามารถเข้าไปมีบทบาทใ นการตรวจสอบความรุนแรงที ่กระทำโดยทั้งสองฝ่ายได้

อาติฟอธิบายต่อไปว่า ปัจจุบันภาคประชาสังค มมีกลไกที่เข้มแข็งมาก ซึ่งพวกเขาก็ใช้เวลานานนั บสิบปีในการสร้างเครือข่าย เมื่อมีเครือข่ายแล้วจะ รู้สึกว่ามีอำนาจมากขึ้น และมีการขยายการสร้าง เครือข่ายออกไปเรื่อยๆ นอกจากนั้นแล้วภาคประชาสัง คมยังทำงานแบบเข้าถึงจริงๆ เช่น จะเข้าไปนั่งตรงจุดตรวจหร ือด่านพร้อมกับเจ้าหน้าที่ ซึ่งมีส่วนอย่างสำคัญในการช่วย ลดการละเมิดข้อตกลงในการหยุดยิง